เทรดเป็น R: คิดเรื่อง Risk Reward ให้เป็น แล้วพอร์ตจะไม่พังง่ายๆ

หลายคนเทรดมาเป็นปี แต่ยังตอบไม่ได้ว่าระบบตัวเองได้เปรียบจริงไหม ดูแต่ตัวเลขเงิน ไม้นี้ได้ 50 ไม้นั้นเสีย 120 สลับกันไปเรื่อยๆ จนไม่รู้ว่าที่ขาดทุนเพราะอ่านตลาดผิด หรือเพราะเปิด Lot มั่วๆ

ผมอยากให้ลองเปลี่ยนวิธีนับใหม่ครับ เลิกนับเป็นเงิน แล้วมานับเป็น R

หน้านี้อ่านฟรี ไม่ต้องสมัครอะไร ด้านล่างมีเครื่องคิดเลข R ไว้คำนวณ Lot กับ RR และตัวช่วยสรุปผลเทรดเป็น R เอาไปใช้ได้เลย

R คืออะไร

R คือหน่วยของความเสี่ยงครับ

1R = เงินที่เรายอมเสีย ถ้าไม้นั้นโดน SL

สมมติพอร์ต 1,000$ เรายอมเสียไม้ละ 1% แปลว่า 1R ของเรา = 10$

พอมี 1R แล้ว ทุกผลเทรดจะถูกนับเป็น R หมด

• โดน SL เสีย 10$ = -1R
• ได้กำไร 20$ = +2R
• ปิดก่อน เสียไป 5$ = -0.5R
• ได้กำไร 35$ = +3.5R

R ไม่ใช่จำนวน pip ไม่ใช่ Lot ระยะจากจุดเข้าถึง SL คือ 1R ในหน่วยราคา ส่วนเงินที่เสียถ้าโดน SL คือ 1R ในหน่วยเงิน สองอย่างนี้ผูกกันด้วยขนาด Lot ที่เปิด

ทำไมต้องนับเป็น R ไม่นับเป็นเงิน

ลองดูสองไม้นี้ครับ

• ไม้ A ได้กำไร 30$ โดยเสี่ยงไว้ 10$
• ไม้ B ได้กำไร 30$ เหมือนกัน แต่เสี่ยงไว้ 60$

ถ้าดูเป็นเงิน สองไม้นี้เท่ากัน แต่ถ้าดูเป็น R ไม้ A คือ +3R ส่วนไม้ B แค่ +0.5R

ไม้ B เอาเงินไปเสี่ยงเยอะกว่าเกือบ 6 เท่า เพื่อได้ผลเท่าเดิม ถ้าวันนั้นโดน SL จะเจ็บกว่ากันเยอะ

อีกเรื่องนึงคือพอร์ตมันโตหรือหดได้ กำไร 10$ ตอนพอร์ต 1,000$ กับตอนพอร์ต 10,000$ ไม่ได้มีความหมายเท่ากัน แต่ +1R ก็คือ +1R ไม่ว่าพอร์ตจะใหญ่แค่ไหน เราเลยเอาผลเทรดเดือนนี้ไปเทียบกับเดือนก่อน หรือปีก่อนได้ตรงๆ

Risk Reward (RR) คืออะไร

RR หรือ Risk Reward คือการเทียบว่า ถ้าไม้นี้ถึงเป้า เราจะได้กี่เท่าของที่เสี่ยง

RR = ระยะจากจุดเข้าถึง TP ÷ ระยะจากจุดเข้าถึง SL

ตัวอย่าง XAUUSD (ตัวเลขสมมติ)

• Buy ที่ 4,000.00
• SL 3,995.00 (ห่าง 5.00)
• TP 4,010.00 (ห่าง 10.00)

RR = 10 ÷ 5 = 1:2 แปลว่าถ้าถึง TP ได้ +2R ถ้าโดน SL เสีย -1R

แต่ RR สูงไม่ได้แปลว่าดีเสมอนะครับ TP ยิ่งไกล โอกาสที่ราคาจะไปถึงก็ยิ่งน้อยลง RR ต้องดูคู่กับ Win rate เสมอ

อีกอย่างที่เจอบ่อยคือบีบ SL ให้แคบลงเพื่อให้ RR ดูสวย SL ที่ดีต้องวางตรงจุดที่ "ถ้าราคาไปถึง แปลว่าเราอ่านผิด" ไม่ใช่วางตามตัวเลขที่อยากได้ เรื่องการวาง SL ตามโซนกับ Volume ผมเขียนไว้ใน เทรดด้วย Volume ยังไง ให้เข้าแบบมีหลักฐาน

Win rate อย่างเดียวไม่ได้บอกอะไรเลย

คนส่วนใหญ่อยากได้ระบบ Win rate สูงๆ ฟังดูสบายใจ แต่ Win rate อย่างเดียวไม่ได้บอกว่าเราได้หรือเสีย

ลองดูตัวอย่างสมมตินี้ครับ เทรดคนละ 10 ไม้

คน A ชนะ 7 แพ้ 3 (Win rate 70%)

• ชนะไม้ละ +0.4R × 7 = +2.8R
• แพ้ไม้ละ -1R × 3 = -3R
• รวม -0.2R

คน B ชนะ 4 แพ้ 6 (Win rate 40%)

• ชนะไม้ละ +2R × 4 = +8R
• แพ้ไม้ละ -1R × 6 = -6R
• รวม +2R

คน A ชนะบ่อยกว่า แต่ก็ยังติดลบ เพราะรีบปิดกำไรเร็ว แต่ปล่อยให้ไม้แพ้โดน SL เต็มๆ ส่วนคน B แพ้บ่อยกว่า แต่ไม้ที่ได้ ได้เยอะกว่าไม้ที่เสีย

ถ้าอยากรู้ว่า RR ระดับไหนต้องชนะกี่ % ถึงจะเท่าทุน ใช้สูตรนี้ได้เลย (ยังไม่รวม Spread กับค่าคอม)

Win rate ที่เท่าทุน = 1 ÷ (1 + RR)

• RR 1:1 ต้องชนะ 50%
• RR 1:2 ต้องชนะประมาณ 33.3%
• RR 1:3 ต้องชนะ 25%

ตรงนี้เป็นคณิตล้วนๆ ไม่ได้บอกว่าระบบไหนดีกว่า แค่บอกว่า Win rate กับ RR ต้องไปด้วยกัน

Expectancy: ระบบเราได้เปรียบจริงไหม

Expectancy คือค่าเฉลี่ยว่าแต่ละไม้ เราได้หรือเสียกี่ R

Expectancy = (Win rate × กำไรเฉลี่ยต่อไม้ที่ชนะ) − (Loss rate × ขาดทุนเฉลี่ยต่อไม้ที่แพ้)

จากคน B ด้านบน

• (0.4 × 2R) − (0.6 × 1R) = 0.8R − 0.6R = +0.2R ต่อไม้

แปลว่าถ้าระบบยังทำงานเหมือนเดิม ทุกไม้ที่เข้า โดยเฉลี่ยเราได้เปรียบอยู่ 0.2R ส่วนคน A ได้ -0.02R ต่อไม้ ยิ่งเทรดเยอะ ยิ่งค่อยๆ เสีย

วิธีที่ง่ายกว่าคือเอา R ทุกไม้มาบวกกัน แล้วหารด้วยจำนวนไม้ ได้ค่าเดียวกัน

แต่ต้องระวังนะ เทรดมา 5–10 ไม้ยังสรุปอะไรไม่ได้ ช่วงสั้นๆ โชคมันปนเยอะ ยิ่งจดเยอะ ตัวเลขยิ่งเชื่อได้ ใครอยากจดเทรดเป็น R แบบไม่ต้องทำ Excel เอง ดู VT School Journal ได้ครับ

คำนวณ Lot จาก R (Money Management แบบง่ายๆ)

ตรงนี้คนถามเยอะที่สุด หลักการง่ายๆ มีแค่ 3 ขั้น

1. กำหนด 1R เป็นเงิน เช่น พอร์ต 1,000$ เสี่ยง 1% = 10$
2. วัดระยะ SL จากจุดเข้าถึง SL ที่วางตามกราฟ
3. Lot = 1R ÷ (ระยะ SL × มูลค่าต่อการขยับ 1 หน่วยของ 1 Lot)

ตัวอย่าง XAUUSD (ทอง)

โบรกส่วนใหญ่ 1 Lot ทอง = 100 ออนซ์ ราคาขยับ 0.01 = 1$ ถ้าขยับ 1.00 ก็เท่ากับ 100$ ต่อ 1 Lot

• 1R = 10$
• SL ห่าง 5.00
• เสี่ยงต่อ 1 Lot = 5 × 100 = 500$
• Lot = 10 ÷ 500 = 0.02 Lot

ตัวอย่าง EURUSD

1 Lot ของ EURUSD ราคาขยับ 1 pip (0.0001) = 10$

• 1R = 10$
• SL ห่าง 20 pip
• เสี่ยงต่อ 1 Lot = 20 × 10 = 200$
• Lot = 10 ÷ 200 = 0.05 Lot

ที่อยากให้เห็นคือ SL กว้าง Lot ก็เล็กลง SL แคบ Lot ก็ใหญ่ขึ้น แต่เงินที่เสี่ยงก็ยังเท่าเดิมคือ 1R เราไม่ต้องขยับ SL ให้เข้ากับ Lot แต่ปรับ Lot ให้เข้ากับ SL

ข้อควรรู้

• Lot ให้ปัดลงเสมอ ปัดขึ้นเมื่อไหร่ จะเสี่ยงเกิน 1R
• เช็กสเปคสัญญาโบรกตัวเองก่อน บางโบรกหรือบัญชี Cent ขนาดสัญญาไม่เท่ากัน
• คู่เงินที่มี JPY หรือคู่ที่ USD อยู่ข้างหน้า มูลค่าต่อ pip จะเปลี่ยนตามราคา
• Spread กับค่าคอมทำให้พอโดน SL จริงๆ จะเสียมากกว่า 1R นิดนึง

เครื่องคิดเลข R: คำนวณ Lot, RR และสรุปผลเป็น R

ใส่ยอดพอร์ต เลือกว่าจะเสี่ยงเป็น % หรือเป็นจำนวนเงิน แล้วใส่จุดเข้า SL TP เครื่องจะบอก 1R เป็นเงิน Lot ที่ควรเปิด RR และกำไรที่จะได้ถ้าถึงเป้า ทั้งแบบ R และแบบเงิน

ส่วนช่องสรุปผลเทรด พิมพ์ผลแต่ละไม้เป็น R เช่น 2, -1, -1, 1.5, -0.5 เครื่องจะรวม R หาค่าเฉลี่ย Win rate และ Expectancy ให้

ทุกอย่างคำนวณในเครื่องของคุณเอง ไม่มีการเก็บข้อมูล

ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อยตอนเริ่มเทรดเป็น R

• ขยับ SL หนีตอนราคาวิ่งเข้าหา ไม้นั้นเสียเกิน 1R ทันที R ที่จดไว้ก็ไม่มีความหมายแล้ว
• เปลี่ยน % ความเสี่ยงตามอารมณ์ แพ้มาแล้วเพิ่ม Lot เพื่อเอาคืน ส่วนใหญ่จบไม่สวย
• บีบ SL ให้ RR ดูสวย RR บนกระดาษดี แต่โดนกวาด SL บ่อยจนติดลบ
• ดูแค่ Win rate ชนะบ่อยแต่ได้ทีละนิด เสียทีละเยอะ
• ไม่จดเทรด ไม่จด ก็ไม่รู้ Expectancy ตัวเอง

1R ควรเป็นเท่าไหร่ ผมบอกแทนไม่ได้ เพราะแต่ละคนพอร์ตกับความอดทนไม่เท่ากัน แต่แนะนำให้เริ่มจากตัวเลขที่ต่อให้เสียติดกันหลายไม้ ก็ยังเทรดตามแผนได้ ยังนอนหลับ ยังคิดได้ปกติ

FAQ

Risk Reward คืออะไร?

คือการเทียบระยะจากจุดเข้าถึง TP กับระยะจากจุดเข้าถึง SL เช่น SL ห่าง 5 TP ห่าง 10 คือ RR 1:2 ถ้าถึงเป้าได้ 2 เท่าของเงินที่เสี่ยง

RR เท่าไหร่ถึงดี?

ไม่มีตัวเลขตายตัวครับ RR ต้องดูคู่กับ Win rate ถ้า RR 1:1 ต้องชนะเกิน 50% ถึงจะได้ ถ้า RR 1:2 ชนะประมาณ 33% ก็เท่าทุนแล้ว (ยังไม่รวม Spread กับค่าคอม)

คำนวณ Lot ทองยังไง?

เอา 1R เป็นเงิน หารด้วย (ระยะ SL × 100) เพราะ 1 Lot ทองส่วนใหญ่ราคาขยับ 1.00 = 100$ เช่น 1R = 10$ SL ห่าง 5.00 ได้ 10 ÷ 500 = 0.02 Lot ควรเช็กสเปคโบรกตัวเองอีกที

R Multiple ต่างจากนับเป็น pip ยังไง?

pip บอกแค่ระยะราคา แต่ไม่บอกว่าเสี่ยงไปเท่าไหร่ R Multiple บอกว่าผลเทรดเป็นกี่เท่าของเงินที่เสี่ยง เลยเอาทุกไม้ ทุกคู่เงิน ทุกขนาด Lot มาเทียบกันได้

Win rate เท่าไหร่ถึงพอ?

ดูจาก RR ที่ตัวเองได้จริง ใช้สูตร 1 ÷ (1 + RR) จะได้ Win rate ขั้นต่ำที่เท่าทุน ถ้าชนะเกินตัวเลขนี้อย่างสม่ำเสมอ Expectancy ถึงจะบวก

สรุป

เทรดเป็น R คือการเปลี่ยนจากคำถามว่า "ไม้นี้ได้กี่บาท" เป็น "ไม้นี้ได้กี่เท่าของที่เสี่ยง" กำหนด 1R ก่อนเข้าทุกครั้ง วาง SL ตามกราฟ แล้วคำนวณ Lot จาก R จดผลเป็น R ทุกไม้ แล้วดู Expectancy ไม่ใช่ดูแค่ Win rate

ถ้าอยากเริ่มจากพื้นฐานการอ่านกราฟ อ่าน ดู Volume ยังไง ให้เห็นว่าใครคุมตลาด ต่อได้เลยครับ

VT School รุ่นสองกำลังจะเปิด ลงชื่อไว้ เปิดเมื่อไหร่ ผมแจ้งทันที 👉

อ่านต่อ: บทความที่เกี่ยวข้อง

• เครื่องคำนวณ Lot Size และ R ฟรี (หน้าเครื่องมือ)
• วิธีผ่าน Prop Firm (สอบกองทุน) ด้วย Volume
• Demand Supply Zone คืออะไร
• Volume Profile คืออะไร อ่าน POC VAH VAL

VT School ตอนนี้ปิดรับสมาชิกแล้ว รุ่นสองกำลังจะเปิดเร็วๆ นี้ ลงชื่อรอรุ่นสอง เปิดเมื่อไหร่ ผมแจ้งทันที

เนื้อหาเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน การเทรดมีความเสี่ยง